Pośrednicy finansowi (instytucje finansowe) są to podmioty gospodarujące, które charakteryzują się tym, że:

• głównym przedmiotem ich działalności jest utrzymywanie instrumentów finansowych i dokonywanie transakcji nimi,

• w efekcie instrumenty finansowe są głównymi składnikami ich majątku,

• w strukturze źródeł finansowania (pasywów) instytucji finansowych dominują fundusze obce (dług).

Instrumentami finansowymi nazywamy zobowiązania (roszczenia) finansowe jednych podmiotów gospodarczych w stosunku do innych. Instrument finansowy jest to kontrakt (umowa) między dwiema stronami, regulujący zależność finansową między tymi stronami.
Do podstawowych instrumentów finansowych należą papiery wartościowe.

W tradycyjnym (klasycznym) ujęciu papiery wartościowe są to dokumenty stwierdzające określone prawa majątkowe przysługujące ich właścicielowi.

Wraz z rozwojem rynków finansowych i pojawianiem się nowych instrumentów coraz częściej pojęcie „papierów wartościowych” jest zastępowane pojęciem „instrumentów finansowych”, które jest pojęciem szerszym, gdyż obejmuje instrumenty nie mieszczące się w klasycznym pojęciu papierów wartościowych.

W Polsce ustawa regulująca obrót instrumentami finansowym definiuje je w ten sposób, że wymienia co jest instrumentem finansowym. Definicja składa się z kilku części.

Zgodnie z ustawą instrumentami finansowymi są:

1) papiery wartościowe;
2) niebędące papierami wartościowymi:
a) tytuły uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania,
b) instrumenty rynku pieniężnego,
c) finansowe kontrakty terminowe oraz swapy,
d) opcje,
e) pochodne instrumenty towarowe,
f) inne instrumenty, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym na terytorium państwa członkowskiego lub są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie.

Z kolei papierami wartościowymi są:

1) akcje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
2) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych, lub wykonywane przez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Rynki finansowe to rynki, na których przedmiotem obrotu są instrumenty finansowe. Za pośrednictwem rynków finansowych dokonywana jest wymiana jednego rodzaju aktywów finansowych na inne aktywa. W zdecydowanej większości przypadków wymiana ta dotyczy wymiany pieniądza na aktywa finansowe (papiery wartościowe) przynoszące dochód.
Rynki finansowe można dzielić z różnych punktów widzenia; kryteriów podziału jest wiele.